Heroes of reluctance. On hesitation as an active act

People who hesitate before they answer a question, who don’t find their words quickly, who sometimes don’t know what to choose; we put them away as spineless and lacking determination. We appreciate those who respond and decide quickly, always have ready answers, who know what they want. In the essay Über das Zaudern, the German philosopher Joseph Vogl re-assesses the space between action and inaction: the space of hesitation. This reevaluation of hesitation as a positive act is of great importance, not only within the domain of philosophy but also in the arts, politics and business. Vogl’s argument deserves our attention because it proposes an alternative strategy in which the pause, the reexamination and the act of questioning are given a central position.

I heard Vogl talk about hesitation during Manifesta 7 in 2008, when the Berlin Mobile Akademie projected video conversations with him on the facade of the post office in Trento. In an e-mail interview I asked him some additional questions. I asked him, for example, what the difference is between doubt and hesitation: two acts that are very similar at first glance. “When in doubt,” Vogl explains, “reasons and motives have become weak, frail or hard to recognize.” In other words, the doubter lacks sufficient or proper arguments to make a decision. “With hesitation, on the other hand, an excess of (good) reasons and motivations causes the delay. The hesitation-problem consists precisely in having to choose in the face of strongly motivated opinions when not (yet) ready to choose.” Hesitation is regarded in our culture as a form of weakening of the will: “Hesitation has, in a long Western tradition, been equaled with indecision. As such it has been disqualified as a capricious act that frustrates work.” Until today we condemn “unproductiveness, distraction and lack of motivation”. What makes Vogl’s essay unique and worthwhile to consider is the fact that he grants hesitation analytical power. Thereby he offers an alternative to a culture and politics dominated by action, fast responses and the use of opportunities.

The analytical power of hesitation lies in the countermovement of this act “against the solidity of world systems, the irrevocability of verdicts, the finality of solutions, the determination of consequences, the duration of conformities, and the weight of results”. In a culture dominated by the laws of action, hesitation is more than the lack of movement. For Vogl, the hesitator is a hero of reluctance: “hesitation accompanies the imperative of action and achievement as a shadow, as a destructive opponent”. In hesitation, the problem of decision taking acquires a particular form, it shows itself and is therefore made visible. Hesitation calls for a revision and is imbued with the sense that every answer and every solution always include new questions and problems that again must be answered and resolved. Hesitation confronts us with “the question of the consequences of actions and the consequences of those consequences, the inevitability of chains of action and reaction”.

The book takes us through a history of notorious literary hesitators, from the Greek tragedy Oresteia by Aeschylus and Friedrich Schiller’s Wallenstein trilogy to Herman Melville’s novella Bartleby, the Scrivener and the work of Franz Kafka and Robert Musil. These “hesitation-figures, athletes of hesitation”, perform a programmatic function in nineteenth-century literature. “These figures arise from a kind of intoxication of the will, and reject, with increasing effort, to – no matter what – be or do, or to believe that they might know anything”. The literary hesitators embody a research program in which the “gesture of questioning” is systematically investigated. In literature as well as the arts, hesitation, questioning and the introduction of intermissions form an analytical method of what one could call the hesitation-discourse. Artists will, whether consciously or not, experience or employ the act of hesitation. Like hesitation, art can create an in-between space located between action and inaction, which embodies a counter-gesture against the growing desire for consequences and effectiveness. Like hesitation, art can bring us “to the edge of an emerging world, about which possible histories and futures nothing has been decided yet”.

What appeals to me in the work of Vogl is not only his virtuoso style of writing, the smooth way in which he uses language and concepts, or creates words and concepts when there are none available for what he wants to say. Besides this, the core of his argument is convincing: In a world dominated by economic laws hesitation is an important instrument that enforces a pause, asks for the consequences of consequences and forces us to reconsider decisions, answers and solutions. In other words: perhaps we should allow ourselves to hesitate more often, take the act of hesitating more seriously and above all, no longer disregard the hesitators among us but recognize them as heroes of a countermovement.

This review has been published in Tubelight in January 2010.
The complete interview with Vogl can be read here.

Helden van de tegenzin. Over aarzelen als actieve daad

Mensen die aarzelen voor ze antwoord geven op een vraag, die niet snel uit hun woorden komen, die soms niet weten wat ze moeten kiezen. We zetten ze makkelijk weg als karakterloos en met een gebrek aan daadkracht. Diegenen die snel reageren en kunnen beslissen, altijd een antwoord klaar hebben, weten wat ze willen appreciëren we juist. In het essay Über das Zaudern herwaardeert de Duitse filosoof Joseph Vogl de ruimte tussen handelen en niet handelen: de ruimte van het aarzelen. Het belang van deze heroverweging van aarzelen als een positieve daad is groot, niet alleen binnen het domein van de filosofie maar ook binnen de kunsten, de politiek en het bedrijfsleven. Vogls pleidooi verdient onze aandacht omdat het een alternatieve strategie aanreikt waarin de pauze, de heroverweging en het in vraag trekken een centrale plaats krijgen.

Ik hoorde Vogl over aarzelen praten tijdens Manifesta 7 in 2008, toen het Berlijnse Mobile Akademie video’s van gesprekken met hem op de gevel van het postkantoor in Trento projecteerde. In een e-mail interview legde ik hem nog een aantal vragen voor. Ik vroeg hem bijvoorbeeld wat het verschil is tussen aarzelen en twijfelen, twee daden die op het eerste gezicht toch sterk op elkaar lijken: “Wanneer men twijfelt zijn de redenen en motieven om iets wel of niet te doen verzwakt, kwetsbaar of moeilijk te herkennen.” Het ontbreekt de twijfelaar dus aan voldoende of aan de juiste argumentatie om een besluit te nemen. “Wanneer men aarzelt, daarentegen, treedt de vertraging juist op door een overschot aan (goede) redenen en motivaties. Het aarzelingsprobleem bestaat er uit dat men moet kiezen tussen sterk gemotiveerde argumenten terwijl men nog (niet) klaar is om te kiezen.”

Aarzelen wordt in onze huidige cultuur gezien als een vorm van wilsverzwakking: “Aarzeling is in onze westerse traditie altijd geschaard aan de kant van besluiteloosheid. Het werd daarbij gediskwalificeerd als een grillige daad die het werken als zodanig frustreert.” Ook nu veroordelen we “onproductiviteit, verstrooidheid en gebrek aan motivatie”. Het bijzondere aan Vogls essay is dat hij de ruimte van het aarzelen een eigen analytische kracht toekent en daarmee een alternatief biedt voor een cultuur en politiek gedomineerd door actie, snel handelen en het benutten van kansen.

De analytische kracht van aarzelen zit in de tegenbeweging van deze daad “tegen de hardheid van wereldsituaties, tegen het onherroepelijke van oordelen, tegen het definitieve van oplossingen, tegen de bepaaldheid van consequenties, tegen de duur van wetmatigheden en het gewicht van resultaten.” In een cultuur gedomineerd door de wetten van actie is aarzeling meer dan het gebrek aan beweging. De aarzelaar is in Vogls optiek een held van de tegenzin: “Aarzeling begeleidt de imperatief van actie en prestatie als een schaduw, als een destructieve tegenstander”. In aarzelen krijgt het probleem van beslissingen nemen namelijk een bepaalde vorm, toont het zich en wordt het dus zichtbaar gemaakt. Aarzeling vraagt om een herziening en is doordrongen van het besef dat elk antwoord en elke oplossing altijd nieuwe vragen en problemen omvat die ook weer beantwoord en opgelost moeten worden. Aarzelen vraagt naar de “gevolgen van handelingen en naar de gevolgen van deze gevolgen, naar het onontkoombare van handelings- en reactieketens”.

Het boek neemt ons mee langs een geschiedenis van notoire literaire aarzelaars, van de Griekse tragedie Oresteia van Aeschylus en Friedrich Schillers trilogie Wallenstein naar Herman Melvilles novelle Bartleby, the Scrivener en het werk van Franz Kafka en Robert Musil. Deze “aarzelfiguren, atleten van de wankeling”, vervullen een programmatische functie in de negentiende-eeuwse literatuur. “Deze figuren ontstaan vanuit een soort dronkenschap van het willen, met toenemende inspanning weigeren ze om – om het even wat – te zijn of te doen, of om te geloven dat ze iets weten”. De literaire aarzelaars belichamen een onderzoeksprogramma waarin het “gebaar van het in vraag te stellen” systematisch wordt onderzocht. Aarzelen, bevragen en het inlassen van pauzes zijn in de literatuur maar ook in de kunst een analytische methode van wat men het aarzel-discours zou kunnen noemen. Kunstenaars zullen, al dan niet bewust, de daad van het aarzelen voelen dan wel toepassen. Net als de aarzeling kan kunst  een tussenruimte creëren die zich bevindt tussen het handelen en het niet-handelen, die een tegen-gebaar belichaamt in het aanzicht van consequentiezucht en een toenemende hang naar slagvaardigheid. Kunst kan, evenals het aarzelen, ons voeren “tot aan de rand van een wereld die aan het ontstaan is en over wiens mogelijk verloop en toekomst nog geen beslissing genomen zijn”.

Wat me aanspreekt in het werk van Vogl is niet alleen zijn virtuoze schrijfstijl, de souplesse waarmee hij zich van taal en concepten bedient, woorden en concepten creëert als er geen zijn voor wat hij wil zeggen. Ook de kern van zijn betoog overtuigt: aarzelen is in een door economische wetmatigheden gedomineerde wereld een belangrijk instrument dat een pauze inlast, vraagt naar de gevolgen van gevolgen en ons dwingt beslissingen, antwoorden en oplossingen te herzien, te heroverwegen. We zouden dus allemaal wat vaker moeten aarzelen, de daad van het aarzelen serieuzer moeten nemen en vooral, de aarzelaars om ons heen niet langer met argusogen bekijken maar ze herkennen als helden van een tegenbeweging.

Gepubliceerd in Tubelight, januari 2010.
Het volledige interview met Vogl kan hier gelezen worden en de Engelstalige versie van deze recensie staat hier.

Dutch review of the Place of Play

De Stad Gespeeld

Artikel werd recent gepubliceerd in Citygraphy #02. Citygraphy #02 met teksten van Bart Verschaffel over het interieur als architecturaal principe, Annelies Cousserier over het Comité d’études du Vieux Bruxelles, Eveline Vanfraussen over Herman Teirlinck en zijn blik op Brussel, Steven Humblet over Fifth Avenue, Maaike Lauwaert over speelgoed en architectuur en met fotografie van Esther Eggermont en Lilo Bauer.

Playing the City: Public Participation in a Contested Suburban Area

Article published in The Journal of Urban Technology, Volume 16, August 2009.

Table of Contents:
From the Guest Editor: The Architecture of War and Peace by Ralf Brand
Polarization as a Socio-Material Phenomenon: A Bibliographical Review by Sara Fregonese & Ralf Brand
Urban Artifacts and Social Practices in a Contested City by Ralf Brand
Jerusalem and the Principles of Conflict Urbanism by Philipp Misselwitz & Tim Rieniets
Intervening in Politically Turbulent Cities: Spaces, Buildings, and Boundaries by Scott A. Bollens
Urban Technology, Conflict Education, and Disputed Space by Angela Stienen
Playing the City: Public Participation in a Contested Suburban Area by Maaike Lauwaert

The Place of Play book launch party in Amsterdam

I created a separate blog for this presentation. It can be accessed here.

 

Here are some images from the presentation:

Research blog >< Canadian Centre for Architecture

I kept a research blog on my activities at the Canadian Centre for Architecture where I was a visiting scholar in the spring of 2009. You can access it here. It is all work in progress…